Blisko 110 lat temu - w 1912 roku - niemieccy inżynierowie Kruppy opatentowali stal nierdzewną - austenityczną. Wynalazek ten nie od razu spotkał się jednak z ciepłym przyjęciem europejskiego przemysłu. Dopiero gdy angielski inżynier Harry Brearley przekonał producenta noży R. F. Mosleya do wykorzystania tego materiału do produkcji sztućców, wówczas stal nierdzewna zaczęła być wykorzystywana na szerszą skalę.
W ciągu kolejnych dekad światowi inżynierowie odnajdywali dla stali nierdzewnej coraz to nowsze zastosowanie. Dziś to niepowtarzalne tworzywo spotkamy niemal we wszystkich gałęziach przemysłu. Skąd się bierze jego popularność?
Właściwości stali nierdzewnej
Stalami nierdzewnymi nazywamy grupę stali, która charakteryzuje się odpornością na korozję ze strony rozcieńczonych kwasów, roztworów alkalicznych czy czynników atmosferycznych. Najczęściej spotykana stal zawiera 18% chromu i 10% niklu. To właśnie poprzez dodanie do stopu stali chromu, nabiera ona swoich niepowtarzalnych właściwości. Cząsteczki chromu wchodzą w reakcje z tlenem zawartym w powietrzu, wytwarzając niewidzialną dla gołego oka powłokę tlenku chromu na powierzchni stali. To właśnie ta powłoka zapobiega jej korozji. Co ciekawe, ta niewidzialna osłona ma charakter pasywny, przez co nie wchodzi w reakcje chemiczne z innymi substancjami - w związku z czym wyroby ze stali nierdzewnej mogą być wykorzystywane w kontakcie z żywnością.
Wspomniana powłoka tlenku chromu posiada także zdolność do samoregeneracji. To z kolei wpływa na łatwość jej obróbki oraz daje inżynierom szerokie pole do ponownego wykorzystania niepotrzebnych, stalowych elementów. Recykling tworzyw jest bardzo ważny w kontekście zeroemisyjnej gospodarki, do której zmierza Unia Europejska. Artykuły ze stali nierdzewnej cechują się także wyjątkową wytrzymałością i długowieczność, dzięki czemu nie wymagają kosztownej i pracochłonnej konserwacji.
Zastosowanie stali nierdzewnej
Po blisko 110 latach od wynalezienia, stal nierdzewna odnajduje swoje zastosowanie w wielu sektorach gospodarki. W ostatnich dekadach powszechnie wykorzystywana jest w budownictwie i architekturze. Wykonywane są z niej kabiny wind, armatura, balustrady czy kolumny. Ze względu na swoją wytrzymałość coraz częściej ze stali nierdzewnej wytwarza się także liczne elementy małej architektury, takie jak ławki, poręcze czy barierki do przypinania rowerów. Wyroby ze stali nierdzewnej cechują się wysoką odpornością na działania wandali oraz nie ulegają zniszczeniu pod wpływem zmian warunków atmosferycznych. Elementy ze stali nierdzewnej niezwykle łatwo także utrzymać w czystości. Do czyszczenia i dezynfekcji tych powierzchni możemy wykorzystywać większość detergentów bez obawy, że stal zmieni barwę lub straci swoje wyjątkowe właściwości. Ma to znaczenie zwłaszcza w przypadku budynków użyteczności publicznej, galerii handlowych czy parków rozrywki.
Wyroby ze stali nierdzewnej znajdują swoje zastosowanie w przemyśle spożywczym, chemicznym, energetycznym czy motoryzacyjnym. Zwłaszcza w tym pierwszym sektorze jest to nieoceniony sprzymierzeniec zarówno dla klientów, jak i przedsiębiorców. Stal nierdzewna jest nietoksyczna i niezwykle higieniczna. To właśnie dlatego wykorzystywana jest do przechowywania i transportu żywności oraz wytwarza się z niej liczne elementy instalacji w fabrykach zajmujących się przetwórstwem artykułów spożywczych. W pozostałych sektorach gospodarki stal nierdzewna znajduje swoje zastosowanie głównie ze względu na swoją wytrzymałość i odporność na wysokie temperatury. Nie bez znaczenie jest także możliwość jej wykorzystywania w agresywnym środowisku.